Tuy tài sản bị mất (theo thống kê sơ bộ của các nạn nhân) không nhiều, nhưng nó đã cảnh báo việc tái diễn trở lại của nạn đột nhập công sở và một lần nữa gióng lên hồi chuông báo động về chính ý thức của con người trong việc bảo quản tài sản của cá nhân và cơ quan làm việc.

Có những cơ quan nhiều lần bị trộm “hỏi thăm”

Thống kê sơ bộ, chỉ trong vòng 2 tháng, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã bị trộm khoắng đến 2 lần. Lần thứ nhất xảy ra vào đêm 19/1, kẻ trộm đã đột nhập vào phòng 303 và 405 khu nhà D của Bộ Giáo dục và Đào tạo, lục tung một số tủ trong phòng.

Tài sản bị mất ở phòng 303 gồm chiếc điện thoại di động Nokia 6230, 1 đồng hồ có dây đeo dạng trang trí. Tại phòng 405 dành cho y tế trường học, kẻ trộm đã mở tủ của thủ quỹ lấy đi hơn 100 triệu đồng và 1 điện thoại di động Sam Sung X460.

Khám nghiệm hiện trường, cơ quan điều tra xác định kẻ gian đã dùng tuốc nơ vít cạy cánh cửa sổ ở lối hành lang phía trước (do các chốt bên trong cửa sổ không đóng).

Các cán bộ, nhân viên ở đây chưa kịp hết xôn xao thì đến đêm 5/3, trời mưa rét, kẻ trộm lại tiếp tục trèo qua tường rào phía đường Tạ Quang Bửu, cậy cửa ra vào và cửa sổ của 13 phòng làm việc của các Vụ trưởng, Vụ phó để trộm cắp các tài sản cá nhân. Tuy nhiên, theo thống kê đến nay, số tài sản các bị hại cho biết bị mất chỉ khoảng 5 triệu đồng.

Bộ Giáo dục và Đào tạo, nơi 2 lần bị trộm đột nhập.

Bộ Tư pháp thuộc phường Điện Biên (Ba Đình, Hà Nội) cũng là điểm đến "lý tưởng" của bọn đạo chích. Vào khoảng 2h45' ngày 8/3, kẻ gian đã phá cửa đột nhập vào phòng làm việc của một Thứ trưởng trên tầng 2 lấy đi khoảng 245 triệu đồng cùng 2.000 USD là số tiền Thứ trưởng này tiết kiệm và giữ hộ dòng họ.

Cách đây một thời gian, cơ quan này cũng đã được trộm viếng thăm, sau khi thực hiện xong vụ trộm, tên đạo chích này còn ra vườn hoa trong khuôn viên cơ quan… đánh một giấc.

Tiếp đó, đêm 15/3, kẻ trộm cũng "viếng thăm" Bộ Kế hoạch - Đầu tư,  lấy trộm tài sản gồm máy tính xách tay, máy ghi âm và số tiền, trị giá khoảng hơn 60 triệu đồng…

Đêm 20 và đêm 21/3, bọn đạo chích cũng "tấn công"  Công ty TNHH Nhựa Tú Phương ở phường Sài Đồng (Long Biên), cậy tủ sắt của 3 nhân viên giao hàng và thu tiền của khách, lấy đi 182 triệu đồng và Công ty TNHH VINASU, lấy tổng tài sản hơn 20 triệu đồng…

Quan trọng vẫn là ý thức phòng ngừa

Theo Đại tá Nguyễn Văn Quyền, Trưởng phòng Kỹ thuật hình sự Công an TP Hà Nội, đối tượng gây ra các vụ đột nhập công sở trộm cắp thường là người tỉnh ngoài, thậm chí là người nước ngoài, ngày ngủ, đêm đi đột nhập. Chúng thường chọn thời điểm sau 0h những ngày thứ 6 hoặc thứ 7, càng mưa gió, lạnh rét càng tốt.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình hình trộm cắp. Đó là do địa bàn những nơi này trống vắng ngoài giờ làm việc, ban đêm chỉ có từ 1-3 người làm công tác bảo vệ nhưng nhiều nơi, do điều kiện sức khỏe, thời tiết, công việc bảo vệ cũng chỉ mang tính hình thức, ít có việc tuần tra kiểm soát. Cả một đêm dài khiến các đối tượng có điều kiện gây án thoải mái, có đêm chúng cậy phá hơn chục phòng, lại có đêm trộm xong còn đủ thời gian ngủ một giấc…

Hệ thống bảo vệ cũng còn sơ sài. Ý thức của một số cán bộ, nhân viên chưa tốt, họ chưa coi cơ quan là ngôi nhà của chính họ cần bảo vệ. Khi ra về, đặc biệt là ngày thứ 6 làm việc cuối tuần rất vội vàng, hay sơ suất quên chốt cửa sổ hay cửa ra vào. Một số người lại có thói quen để tiền công tác phí, tiền riêng ở cơ quan, đấy là tạo điều kiện cho bọn tội phạm hoạt động…

Công an TP Hà Nội cũng đã khám phá rất nhiều vụ trộm cắp công sở, đặc biệt năm 2010, đã triệt phá thành công 2 nhóm người Hồ Nam (Trung Quốc) chuyên trộm két bạc tại các công sở, kiếm chác hàng chục tỷ đồng. Sau mỗi vụ việc xảy ra, cơ quan Công an có những cảnh báo đối với sơ hở trong công tác bảo vệ của từng cơ quan một. Tuy nhiên, công tác tổ chức phòng ngừa ở các cơ quan có nơi tốt, nơi chưa tốt do điều kiện khách quan, nhưng cũng còn do ý thức của con người.

Chẳng hạn, tại Bộ Tư pháp, tường rào rất thấp, kẻ gian rất dễ đột nhập nhưng lại không thể xây cao, hoặc rào dây thép gai do yêu cầu kiến trúc của địa bàn này. Khắc phục sự cố này, Bộ Tư pháp đã cho lắp camera có thể quan sát được cửa ra vào và quanh tường rào. Tuy nhiên, nếu để quan sát được tường rào thì phải có nhân viên bảo vệ điều khiển.

Tuy có 3 bảo vệ trong một ca, nhưng trong những thời điểm nhất định, camera cũng chỉ tự động quay cố định… cửa ra vào cơ quan. Còn ở một số cơ quan khác, sau khi cơ quan Công an kiến nghị, đã lắp cửa sắt ở 2 đầu cầu thang, thế nhưng phía đằng sau thì lại sửa chữa sơ sài, cửa lỏng lẻo, chỉ cần cậy nhẹ là bung ra.

Một thực tế nữa là các cửa phòng làm việc thường cấu tạo bằng kính, khóa bấm, vì thế, có vụ, các đối tượng chỉ cần đấm vỡ một lỗ cửa kính là có thể thò tay vào mở chốt cửa, hoặc có vụ đột nhập từ cửa sổ đằng sau vào phòng và có thể đàng hoàng mở cửa (chốt bấm) đi ra các phòng khác.

Việc ghi biển tên chức danh, hoặc các phòng làm việc như kế toán, tài vụ… cũng là một điều kiện thuận lợi cho bọn đạo chích. Những kẻ đột nhập vào các Bộ trên chỉ nhằm vào các phòng ghi chức danh bên ngoài là Thứ trưởng, Vụ trưởng, Vụ phó… để đột nhập vào lục soát các tài sản cá nhân.

Hoặc như những tên trộm két bạc người Hồ Nam, chúng chỉ học thuộc lòng cấu tạo viết của mấy từ: Tài Vụ, Kế toán… để vào đánh vần các biển ghi trên các cửa ra vào các phòng, thấy mấy phòng này là chúng cậy phá, trộm két bạc.

Theo nhận định của cơ quan điều tra, gây ra những vụ đột nhập tại các Bộ Kế hoạch - Đầu tư, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tư pháp và một số công ty TNHH nêu trên có thể do nhiều nhóm tội phạm gây ra. Đây chưa phải là các nhóm chuyên nghiệp, bởi hầu hết chúng chỉ lục soát các tủ, phòng làm việc của các lãnh đạo là chính chứ không đột nhập vào các phòng kế toán, tài vụ. Hoặc có vụ chúng phát hiện két sắt như vụ tại Công ty TNHH Nhựa Tú Phương, chúng cũng không cạy phá được.

Vì thế, cơ quan Công an nhận định các nhóm trộm này có thể là các nhóm lang thang, trộm cắp trong nước. Tuy nhiên, cũng không loại trừ khả năng các nhóm đối tượng trộm cắp người nước ngoài (đặc biệt các băng nhóm trộm chuyên nghiệp tại tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) đã lại tái xuất, đến Việt Nam. Bởi cách đây 2 tuần, tại một Công ty ở quận Long Biên cũng bị kẻ trộm đột nhập, phá két bạc lấy đi hơn 800 triệu đồng. Thủ đoạn gây án cũng rất giống với nhóm đối tượng người Hồ Nam trộm két bạc đã từng bị bắt.

Hiện nay, theo Đại tá Nguyễn Văn Quyền, điều quan trọng nhất vẫn là ý thức phòng ngừa của con người. Ông ví von rất hình ảnh, nếu trong nhà mình có một khe hở cho con gián, con chuột chui vào, người ta cũng đã tìm mọi cách che đậy lại, chứ chưa nói gì đến chuyện phòng ngừa trộm cắp.

Tường rào của Bộ Tư pháp rất dễ đột nhập.

Thế nhưng, ở công sở, dường như các cán bộ, nhân viên mới chỉ coi đây là chỗ làm việc, còn chuyện chẳng may mất trộm thì là của cơ quan và của nhân viên nào đó bị mất chứ không phải chuyện của mình.

Ngay cả một số bảo vệ cơ quan, cũng trách nhiệm của mình khi nhận lương là chỉ cần đến và nằm ngủ đến sáng. Nếu mỗi người có ý thức hơn, coi công sở như nhà mình cần bảo vệ, thì công tác phòng ngừa trộm cắp công sở sẽ tốt hơn rất nhiều.